Kategorie
Partnerzy Strony
Partnerzy Strony

Przede wszystkim trzeba zauważyć, że termin rekombinacja nie jest najtrafniejszy. Samo słowo pochodzi z łaciny, ale do genetyki przyszło za pośrednictwem języka angielskiego (zresztą w większości dziedzin nauk przyrodniczych, zwłaszcza w biologii, mamy wiele terminów anglo-amerykańskich: self assembly, messenger itp.).

Po angielsku rekombinacja oznacza po prostu „przestawienie” albo „nowy układ”, po łacinie i po polsku natomiast ma to prawie zawsze odcień zestawienia powtórnego (reagregacji). W biologii rekombinację rozumie się jednoznacznie w sensie angielskim, a nie jako przywrócenie dawnego układu.

Co rozumiemy przez rekombinację, można najlepiej wyjaśnić na eukariontach, a zwłaszcza na procesie ich rozmnażania płciowego. Proces ten, genetycznie biorąc, polega na zlaniu się dwóch genomów, dwóch zestawów chromosomów. Zachodzi to podczas zapłodnienia żeńskiej komórki jajowej męskim spermatozoidem, czyli plem-nikiem, a raczej jądrem plemnika. W produkcie zlania, w tzw. zygocie, nie zlewają się jednak ani genomy, ani chromosomy, ani leżące na nich geny. Zlewa się tylko substancja podstawowa obu komórek, czyli ich cytoplazma. W wyniku tego jądro zygoty ma więc genom w podwojonej ilości (jeden od matki i jeden od ojca) podobnie podwojona jest liczba chromosomów (chromosomy homologiczne) wraz z genami (po dwa allele). Ten diploidalny zestaw (gr. diplos = podwójny) musi kiedyś ulec redukcji znów do haploidalnego (gr. haplos – pojedynczy), najpóźniej przy powstawaniu nowych komórek rozrodczych (komórki jajowej i plemnika). Zachodzi to przy szczególnego typu podziale jądra, który w starszych podręcznikach był opisywany jako podział redukcyjny albo podział dojrzewania, obecnie zaś powszechnie jest określany jako mejoza. Nie ma potrzeby wprowadzać tu szczegółów. Dla zagadnienia rekombinacji trzeba tylko wiedzieć, że podczas mejozy homologiczne chromosomy układają się przejściowo obok siebie. Podczas tego stadium łączenia się chromosomów parami dochodzi do „przekrzyżowania” (po angielsku crossing over), przy którym pewne odcinki chromosomów albo pojedyncze geny zostają wymienione. Tak więc określony odcinek chromosomu albo jakiś allel z genomu ojca może pojawić się teraz w chromosomie matki i na odwrót. Oznacza to równocześnie, że istniejące allele nie występują już w dawnym układzie, ale w nowym, i to jest właśnie rekombinacja. Ma to także znaczenie dla ewolucji. Nowa kombinacja może być lepsza od starej i korzystniejsza z punktu widzenia selekcji.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *